Home Hit මොනවද මේ සායනික අපද්‍රව්‍ය?

මොනවද මේ සායනික අපද්‍රව්‍ය?

955
0

ලෝකයේ අපද්‍රව්‍ය විවිදාකාරවේ. මෙම අපද්‍රව්‍ය නිසි කළමණාකරණයක් යුතුව බැහැර කිරීමට ලෝකයේ බොහෝ රවල් අසමත් වී තිබේ. වැඩිවන ජනගහණයත් සමග පරිසරයට එකතු වන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයද ඉහළ අගයක් ගනී. සායනික අපද්‍රව්‍ය යනු එලෙසම ලෝකයට හිසරදයක් වී ඇති කාරණාවකි. මේ නිසා ම මෙම අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමට පහසු මාර්ගයක් සංවර්දිත රටවල් විසින් සොයාගෙන තිබේ.  එනම්, තමන් ගේ රටේ සායනික අපද්‍රවව්‍ය සංවර්දනය නොවූ දුප්පත් රටවලට යැවීමයි. ඔවුන් ඒ සදහා විශාල මුදලක් ද ගෙවනු ලබයි. බොහෝ දුප්පත් රටවල් දැන හෝ නොදැන මෙම සායනික අපද්‍රව්‍ය තම රටට ගෙන එන අතර කණගාටුවට කාරණය වන්නේ එකී අපද්‍රව්‍ය නිසි ක්‍රමවේදයකින් තොරව පරිසරයට මුදා හැරීම නිසා මතුවන සමාජීය හා ශාරීරික ප්‍රතිවිපාක ඉතා දරුණු ගණයේ ඒවා වීම යි.

පසු ගිය දවස් කීපයේ එක්සත් රාජදානිය ට අයත් සායනික අපද්‍රව්‍ය බහාලුම් 102 අදික ප්‍රමාණයක් මෙරට සමාගමක් විසින් ගැනීම හේතුවෙන් මෙම සායනික අපද්‍රව්‍ය පිළිබදව සමාජයේ යළිත් කතා බහ ඇති වී ඇත.

මොනවද මේ සායනික අපද්‍රව්‍ය?

 වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය සියල්ලටම එකම මූලික අර්ථ දැක්වීමක් ඇති නම් කිහිපයකින් ගමන් කරයි. පහත දැක්වෙන සියලුම කොන්දේසි මඟින් සෞඛ්‍ය සේවා ක්‍රියාවලියේදී නිර්මාණය කරන ලද අපද්‍රව්‍ය, ආසාදිත ද්‍රව්‍ය සියල්ල මීට ඇතුළත් වේ. සායනික අපද්‍රව්‍ය හදුන්වන තවත් නම් පහත පරිදි වේ.

වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය

ජෛව වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය

සායනික අපද්‍රව්‍ය

ජෛව උපද්‍රවකාරී අපද්‍රව්‍ය

නියාමනය කළ වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය (RMW)

බෝවන වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය

සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ අපද්‍රව්‍ය

වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන් මුහුණ දෙන විශාලතම එදිනෙදා අභියෝගයකි. එය බොහෝ විට සංකීර්ණ වේ.

වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය පිළිබඳ උදාහරණ?

1. රුධිරයේ පොඟවා ඇති ඕනෑම දෙයක් (අත්වැසුම්, ගෝස්, ගවුම් ආදිය)

2. ක්රියා පටිපාටිවලදී නිර්මාණය කරන ලද මානව හෝ සත්ව පටක

3. බෝවන රෝග / නියෝජිතයන්ගේ සංස්කෘතීන්

4. බෝවන රෝග ඇති රෝගියාගේ කාමරවල නිපදවන ඕනෑම අපද්‍රව්‍ය

5. ඉවතලන එන්නත්

එක්සත් ජනපදයේ පමණක් සෑම වසරකම වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය කොපමණ ප්‍රමාණයක් ජනනය වේදැයි ඔබ දන්නවාද? එක් රෝහල් ඇඳකට දිනකට වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය රාත්තල් 13 ත් 23 ත් අතර ප්‍රමාණයක් ජනනය කළ හැකි බවට ගණන් බලා ඇත. එය වසරකට ඇඳකට පවුම් 6,000 ඉක්මවයි!

සෑම වසරකම සිරින්ජ සහ තියුණු කීයක් බැහැර කරනවාද යන්න ගැන කතා කරමු. එක්සත් ජනපදයේ දළ වශයෙන් මිලියන දෙකක ජනතාවක් දියවැඩියා රෝගීන් වන අතර දිනපතා ඉන්සියුලින් එන්නත් ලබා ගනී. අපි නීති විරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය ගැනවත් කතා නොකරමු; ඒකාබද්ධව, වාර්ෂිකව සිරින්ජ බිලියනයකට වඩා භාවිතා කරන අතර බැහැර කරනු ලැබේ.

සියලුම වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය යන්නේ කොහේද?

බොහෝ අවස්ථාවන්හීදී, එය නිසි ලෙස බැහැර කරනු ලැබේ . ගිනි තැබීම, ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම හෝ ස්වයංක්‍රීයව සකස් කර ඇති අතර ගොඩබෑමේ දී අවසන් වන්නේ ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පමණි.

කෙසේ වෙතත්, නීති විරෝධී ලෙස වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ සෘණාත්මක බලපෑම් රාශියකි.

වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය අනිසි ලෙස බැහැර කිරීම සාමාන්‍ය ජනතාවට පමණක් නොව පරිසරයටද අනතුරක් වේ. දඩ සහ දඩ මුදල් සඳහා ද විශාල මුදලක් වැය වේ.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිදානය පවසන පරිදි සායනික අපද්‍රව්‍ය ලෙස හැදින්වෙන්නේ මේවා ය.

  • තියුණු ඉඳිකටු, ස්කැපල්, ලැන්කට්, කැඩුණු වීදුරු, රේසර්, ඇම්පියුලස්, ස්ටේප්ල්ස්, වයර් සහ ට්‍රොකාර් ඇතුළු සමට සිදුරු කළ හැකි ඕනෑම දෙයක් මේ ආකාරයේ අපද්‍රව්‍යවලට ඇතුළත් වේ.
  • බෝවන අපද්‍රව්‍ය, ආසාදිත හෝ බෝවිය හැකි ඕනෑම දෙයක් මෙම කාණ්ඩයට අයත් වේ, ඒවාට ස්පුබ්, පටක, මල බද්ධය, උපකරණ සහ විද්‍යාගාර සංස්කෘතීන් ඇතුළත් වේ.
  • විකිරණශීලී මේ ආකාරයේ අපද්‍රව්‍ය සාමාන්‍යයෙන් අදහස් කරන්නේ භාවිතයට නොගත් විකිරණ චිකිත්සක ද්‍රව හෝ විද්‍යාගාර පර්යේෂණ ද්‍රවයකි. මෙම ද්‍රවයෙන් දූෂිත වීදුරු භාණ්ඩ හෝ වෙනත් සැපයුම් වලින් ද එය සමන්විත විය හැකිය.
  • ව්‍යාධිජනක අපද්‍රව්‍ය, මිනිස් තරල, පටක, රුධිරය, ශරීර කොටස්, ශාරීරික තරල සහ දූෂිත සත්ව මළකඳන් මෙම අපද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයට අයත් වේ.
  •  මෙම කාණ්ඩයට භාවිතයට නොගත්, කල් ඉකුත් වූ සහ / හෝ දූෂිත එන්නත් සහ ඖෂධ ඇතුළත් වේ. එය ප්‍රතිජීවක, එන්නත් සහ පෙති ද ඇතුළත් වේ.
  • රසායනික. මේවා විෂබීජ නාශක, රසායනාගාර කටයුතු සඳහා භාවිතා කරන ද්‍රාවක, බැටරි සහ කැඩුණු උෂ්ණත්වමාන වලින් රසදිය වැනි වෛද්‍ය උපකරණවලින් බැර ලෝහ.
  • ජෙනෝටොක්සික් අපද්‍රවය,  මෙය පිළිකාකාරක, ටෙරාටොජනික් හෝ විකෘති වූ වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය ඉතා අනතුරුදායක ආකාරයකි. පිළිකා ප්‍රතිකාර සඳහා භාවිතා කිරීමට අදහස් කරන සයිටොටොක්සික් ඖෂධ එයට ඇතුළත් කළ හැකිය.
  • සාමාන්‍ය නියාමනය නොකළ වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය. උපද්‍රවකාරී නොවන අපද්‍රව්‍ය ලෙසද හැඳින්වෙන මෙම වර්ගය කිසිදු රසායනික, ජීව විද්‍යාත්මක, භෞතික හෝ විකිරණශීලී අනතුරක් ඇති නොකරයි.

නුසුදුසු වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ සෞඛ්‍ය අන්තරායන්

  • නුසුදුසු වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය මිනිස් සෞඛ්‍යයට අහිතකර ලෙස බලපායි. ඉඳිකටු තුවාල හෝ අපවිත්‍ර වීමෙන් බෝවන රෝග සම්ප්‍රේෂණය වීමේ මූලික අවධානය යොමු වී ඇත්තේ වෛද්‍යමය රෝග සහ වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය නුසුදුසු ලෙස බැහැර කිරීම නිසා ඇතිවිය හැකි රෝග නිසාය.
  • ක්ෂය රෝගය, ස්ට්‍රෙප්ටොකොකස් නියුමෝනියාව සහ සරම්ප වැනි වෛරස් වැනි ශ්වසන ආසාදන, මේ සියල්ල නුසුදුසු ලෙස බැහැර කිරීම හෝ බෝවන අපද්‍රව්‍ය සම්පූර්ණයෙන්ම නීති විරෝධී ලෙස බැහැර කිරීම මගින් සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකිය.
  • එච්.අයි.වී සහ ඒඩ්ස් යන දෙකම සම්ප්‍රේෂණය වන්නේ රුධිරයෙන් හෝ ශරීර තරල වලින් දූෂිත වූ ද්‍රව්‍ය හරහා ය.
  • ආමාශ ආන්ත්රයික ආසාදන වන සැල්මොනෙල්ලා, හෙල්මින්ත් (පරපෝෂිත පණුවන්), කොලරාව සහ ෂිගෙල්ලා ආසාදනය වන්නේ බෝවන වමනය හෝ මළ මූත්ර වලින් දූෂිත ද්‍රව්‍ය හරහා ය.
  • වෛරස් හෙපටයිටිස් ඒ (මළ මූත්‍රාවලින් සම්ප්‍රේෂණය වේ), බී හෝ සී, එච්අයිවී සහ ඒඩ්ස් වැනි රුධිර හෝ ශාරීරික තරල වලින් දූෂිත ද්‍රව්‍ය හරහා සම්ප්‍රේෂණය වේ.
  • සෙප්ටිසිමියා, බැක්ටීරියා ආසාදන සහ කැන්ඩීඩා ඇල්බිකන්ස් ද සම්ප්‍රේෂණය වන්නේ අපිරිසිදු රුධිරයෙන් දූෂිත වූ ද්‍රව්‍ය හරහා ය.
  • නීති සම්පාදනය, දැවැන්ත දඩ සහ දඩුවම් මෙන්ම නීති විරෝධී ලෙස වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ හෝ නුසුදුසු වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ මානව හා පාරිසරික අවදානම පිළිබඳ වැඩි දැනුමක් පසුගිය දශක කිහිපය තුළ වැඩිදියුණු වී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, එය තවමත් සිදු වේ.
  • එමෙන් ම විවිද සමේ රෝගයන් ආදිය පැතිර යාමට ත් පරිසරය අපවිත්‍ර වීමටත් මෙය හේතුවක් වේ.

2018 වසන්තයේ දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ ලොව පුරා හෙපටයිටිස් රෝගීන්ගෙන් 40% ක් පමණ වෛද්‍ය අපද්‍රව්‍ය අනිසි ලෙස බැහැර කිරීම නිසා ඇති වන බවයි. එය ඇස් ඇරීමක් නොවේ නම්, කුමක්දැයි අපි නොදනිමු.

තම තමන් ගේ රටවල සායනික අපද්‍රවය නිසි පරිදි බැහර කිරීම හා ඒවායෙන් සිදිවන පාරිසරික, සාමාජීය හා සෞඛ්‍යමය ගැටළු අවම කර ගැනීමේ වගකීම දියුණු නොදියුණු සියලුම වර්ගයේ රාජ්‍යයන් සතුව පවතින වගකීමක් බව මතක තබා ගත යුතු ය.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here